شماره روزنامه ۶۵۱۲
|

پرونده امروز؛

پیروزی آنتونیو کاست در انتخابات ریاست‌جمهوری شیلی قطعه دیگری از پازل گردش به راست در جهان را تکمیل کرد. شیلی قرار بود مطابق پیش‌گویی رئیس‌‌جمهور پیشین این کشور، قبر نئولیبرالیسم باشد؛ اما اکنون شاهد به قدرت رسیدن راست‌گرایان است. این پیروزی بر داخل و خارج مرزهای شیلی اثر خواهد گذاشت.

در سایه عدم‌کفایت بیمه ‌پایه در پوشش هزینه‌‌های درمانی، برخورداری از بیمه تکمیلی اهمیتی دوچندان یافته است. با این حال، اختلاف گاه و بی‌گاه تامین‌اجتماعی با شرکت تامین‌کننده پوشش تکمیلی بازنشستگان باعث شده است رفاه و سلامت این جمعیت چندمیلیون نفری تحت‌الشعاع قرار بگیرد و آنها را نگران کند.

اخبار باشگاه اقتصاددانان

    یکشنبه، ۰۷ دی ۱۴۰۴
  • پرونده امروز

    روزنامه شماره ۶۴۷۲

    اصلاح قیمت بنزین

    یارانه‌ انرژی در ایران طی دهه‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین موضوعات سیاستگذاری اقتصادی تبدیل شده‌ است؛ موضوعی که هم‌زمان بر بودجه عمومی، الگوی مصرف انرژی، توزیع درآمد و ثبات اقتصاد کلان اثر می‌گذارد.. در چنین شرایطی، طرح دوباره بحث افزایش قیمت بنزین و بازنگری در نظام سهمیه‌بندی، توجه افکار عمومی و کارشناسان را به پیامدهای مالی، رفاهی و تورمی این سیاست جلب کرده است. این بحث در بستری مطرح می‌شود که اقتصاد ایران با تورم، کسری بودجه، رشد بالای پایه پولی و کاهش قدرت خرید خانوارها مواجه است.
  • سیکل‌های معیوب

    اقتصاد ایران در سال‌های اخیر با مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری روبه‌رو بوده است که اثرات آن به‌صورت پایدار بر معیشت مردم و ثبات اقتصاد کلان مشاهده می‌شود.
  • راهکار غیرقیمتی

    در هفته‌های اخیر، سیگنال‌های مکرر از سوی دولت درباره احتمال افزایش قیمت بنزین، بار دیگر اذهان عمومی را درگیر خود کرده است. سخنان خانم مهاجرانی، سخنگوی دولت، مبنی بر اینکه این موضوع «درجه اول هیات دولت نبوده» و تمرکز بر معیشت مردم و تورم است، در تناقضی آشکار با جریان اصلی گفت‌وگوهای اقتصادی و نگرانی‌های فزاینده مردم قرار می‌گیرد.
  • هزینه فرصت منابع

    یارانه‌های انرژی در طی دهه‌های اخیر به یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های سیاستگذاری مالی و اقتصادی کشور تبدیل شده است. این یارانه‌ها بخش قابل‌توجهی از منابع بودجه عمومی و حتی منابع فرابودجه‌ای را جذب می‌کنند که در عین حال توزیع آنها به شکل آشکار ناعادلانه است.
    شنبه، ۰۶ دی ۱۴۰۴
  • `پرونده امروز

    روزنامه شماره ۶۴۷۱

    بودجه زیر ذره‌بین

    لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در شرایطی تدوین شده که دولت میان دو راه دشوار گرفتار است؛ از یک سو باید کسری مزمن بودجه را مهار کند و از سوی دیگر نمی‌تواند از تبعات اجتماعی تصمیمات سخت فرار کند. بودجه ۱۴۰۵ با رشد اسمی تنها ۲درصد، ظاهری انقباضی دارد و در‌عین‌حال با مجموعه‌ای از تغییرات عمیق ارزی و قیمتی همراه است؛ تغییراتی که می‌توانند نظم نسبی قیمت‌های داخلی را برای ماه‌ها به چالش بکشند.
  • تاب‌آوری اقتصادی

    لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور، سندی است که در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ اقتصادی ایران تدوین و به مجلس شورای اسلامی تقدیم شده است. این لایحه با ویژگی‌های منحصر‌به‌فردی همچون تغییر واحد پول ملی به «ریال جدید» (حذف چهار صفر)، کاهش بی‌سابقه اتکا به درآمدهای نفتی در منابع عمومی، و تمرکز شدید بر درآمدهای مالیاتی، تلاشی جسورانه اما پرریسک برای عبور از ابرچالش‌های اقتصادی محسوب می‌شود.
  • درمان یا تعمیق رکود؟

    بودجه سال آینده در شرایطی به مجلس ارائه شده که اقتصاد ایران همچنان با تورم بالا، رشد ناپایدار و نااطمینانی گسترده مواجه است. دولت، این بودجه را با تاکید بر «انضباط مالی» و «کنترل کسری» معرفی می‌کند؛ مفاهیمی که در ظاهر مثبت و عقلانی به نظر می‌رسند.
  • جراحی ارزی همراه با انقباض پولی

    لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در حالی از سوی دولت به مجلس شورای اسلامی تقدیم شد که اقتصاد ایران در یکی از حساس‌ترین و پیچیده‌ترین دوره‌های گذار خود قرار دارد؛ دوره‌ای که همزمان با تحولات ساختاری در سیاست‌های ارزی و پولی، انتظارات تورمی بالاست و منابع درآمدی دولت با چالش‌های جدی روبه‌روست.
    پنجشنبه، ۰۴ دی ۱۴۰۴
  • پرونده امروز

    روزنامه شماره ۶۴۷۰

    اقتصاد آمریکا در دوره جدید

    پس از پایان طولانی‌ترین تعطیلات دولت آمریکا، اداره آمار کار ایالات متحده گزارشی منتشر کرد که حکایت از آن داشت که نرخ بیکاری در ماه گذشته، به بالاترین سطح خود در چهار سال اخیر رسیده است.
  • بیکاری در اوج

    هفته گذشته، اداره آمار کار ایالات متحده (BLS) گزارش بسیار مورد انتظار بازار کار را منتشر کرد؛ گزارشی که پس از تعطیلی ۴۳روزه دولت فدرال، که جمع‌آوری و انتشار داده‌ها را به تاخیر انداخته بود، برای بازار کار حکم یک شوک ناگهانی را داشت.
  • رشد اشتغال در سرازیری

    بر اساس داده‌هایی که به دلیل تعطیلی دولت با تاخیر منتشر شد، روند ایجاد شغل در پاییز با افت محسوسی همراه بود و نرخ بیکاری نیز افزایش پیدا کرد. اداره آمار کار ایالات متحده (BLS) هفته گذشته اعلام کرد که اقتصاد آمریکا در ماه اکتبر ۱۰۵هزار شغل را از دست داده و در ماه نوامبر ۶۴هزار شغل ایجاد کرده است. نرخ بیکاری نیز در نوامبر به ۴.۶درصد رسید؛ رقمی که در مقایسه با ۴.۴درصد ماه سپتامبر افزایش نشان می‌دهد و بالاترین میزان ثبت‌شده از سال ۲۰۲۱ تاکنون به شمار می‌رود.
  • زمزمه رکود

    بر اساس داده‌های رسمی، بازار کار ایالات متحده در ماه گذشته بیش از آنچه انتظار می‌رفت رشد کرد و بخشی از آسیب‌های ناشی از تعطیلی دولت فدرال را جبران کرد. گزارشی که هفته گذشته منتشر شد نشان می‌دهد در ماه اکتبر حدود ۱۰۵هزار شغل از بین رفته و در ماه نوامبر ۶۴هزار شغل به اقتصاد افزوده شده است؛ گزارشی که مدت‌ها مورد انتظار بود.
  • امیدها به بخش‌ خصوصی

    نرخ بیکاری ایالات متحده در ماه نوامبر به ۴.۶درصد افزایش یافت؛ رقمی که بالاترین میزان در بیش از چهار سال گذشته به شمار می‌رود و بار دیگر از تضعیف بازار کار در بزرگ‌ترین اقتصاد جهان حکایت دارد.
    چهارشنبه، ۰۳ دی ۱۴۰۴
  • پرونده امروز

    روزنامه شماره ۶۴۶۹

    عطش سیاستگذاری در منابع آبی

    هشدارهای روزانه برای کاهش مصرف آب و چشم‌های منتظر خیره به آسمان، بیانگر بخش کوچکی از نگرانی‌ها برای ساکنان امروز و آینده سرزمین ما هستند؛ آب برای ما دیگر تنها مایه حیات نیست. کاهش بارندگی، افت شدید منابع زیرزمینی، خشک‌شدن تالاب‌ها و رودخانه‌ها و افزایش مصرف، ایران را در آستانه یا در دل بحرانی قرار داده که راه‌حل‌های سنتی دیگر پاسخگوی آن نیستند.
  • مدیریت؛ مهم‌تر از اقلیم

    بحران آب در ایران بیش از آنکه صرفا ناشی از تغییرات اقلیمی باشد، ریشه در سیاستگذاری‌های ناکارآمد و مدیریت ناپایدار دارد. تغییر اقلیم بدون شک الگوهای بارش را دگرگون کرده است؛ شدت بارش‌ها افزایش یافته، پراکندگی زمانی و مکانی آنها به‌هم خورده و جنس بارش‌ها از برف به باران سیلابی تغییر یافته است.
  • مخاطرات آبی

    ایران با جمعیت حدود ۹۰‌میلیون نفر و بهره‌برداری از حداقل ۸۰درصد منابع آب تجدیدپذیر خود، چگونه می‌تواند با آینده آبی خود مواجه شود؟ هم‌اکنون بیش از ۷۰درصد جمعیت در مناطق شهری متمرکز هستند و معمولا بین ۴۰ تا ۵۰درصد آنها در تابستان در شرایط تنش آبی و بحران به سر می‌برند و سطح کشت آبی به نزدیک ۹‌میلیون هکتار رسیده که حداقل ۴‌میلیون آن اضافه بر ظرفیت اکولوژیک است.
  • فراتر از خشکسالی

    بحران آب در ایران، به‌ویژه در تهران، دیگر یک هشدار محیط‌زیستی نیست، بلکه به مساله‌ای راهبردی در سطح حکمرانی ملی تبدیل شده است.
    سه‌شنبه، ۰۲ دی ۱۴۰۴
  • پرونده امروز

    روزنامه شماره ۶۴۶۸

    تورم و الگوی مصرف

    با شتاب گرفتن تورم در سال‌های اخیر، الگوی هزینه‌کرد افراد دستخوش تحولاتی شده است. آموزه‌های کلاسیک اقتصادی به ما می‌گویند که در دوران تنگنای اقتصادی، مخارج بر کالاهای ضروری متمرکز می‌شود و افراد کالاها و خدمات لوکس و غیرضروری را از سبد مصرفی خود حذف می‌کنند.
  • خرید به مثابه هویت

    در سال‌های اخیر، بسیاری از ما با یک تجربه مشترک روبه‌رو شده‌ایم: در میانه فشارهای اقتصادی، محدودیت‌های درآمدی و نگرانی‌های روزمره، ناگهان خود را در حال خریدن چیزی پیدا می‌کنیم که می‌دانیم برای شرایط فعلی‌مان ضروری نیست و حتی شاید توان مالی آن را هم نداشته باشیم.
  • مصرف در برزخ

    در کمدی الهی دانته، برزخ جایی میان جهنم و بهشت است. جایی که روح‌ها هنوز رنج می‌کشند اما در مسیر رهایی‌اند. آنها نه در تاریکی مطلق‌اند، نه در روشنی کامل؛ در انتظار داوری‌اند و میان بیم و امید زندگی می‌کنند.
  • رفتارشناسی خریداران

    در دوران تورم، پدیده‌ای عجیب در رفتار مصرف‌کنندگان دیده می‌شود: درست زمانی که قدرت خرید مردم کاهش می‌یابد، تمایل آنان به خرید کالاهای غیرضروری افزایش پیدا می‌کند. این رفتار، از منظر عقلانیت اقتصادی کلاسیک غیرمنطقی است؛ زیرا انتظار می‌رود افراد در چنین شرایطی از هزینه‌های اضافی بکاهند و به پس‌انداز روی آورند.
    دوشنبه، ۰۱ دی ۱۴۰۴
  • پرونده امروز؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۷

    شیلی پس‌از چرخش به راست

    پیروزی آنتونیو کاست در انتخابات ریاست‌جمهوری شیلی قطعه دیگری از پازل گردش به راست در جهان را تکمیل کرد. شیلی قرار بود مطابق پیش‌گویی رئیس‌‌جمهور پیشین این کشور، قبر نئولیبرالیسم باشد؛ اما اکنون شاهد به قدرت رسیدن راست‌گرایان است. این پیروزی بر داخل و خارج مرزهای شیلی اثر خواهد گذاشت.
  • میراث گابریل بوریک

    گابریل بوریک، رئیس‌جمهور شیلی، اندکی پس از پیروزی در انتخابات مقدماتی سال ۲۰۲۱، با اطمینان پیش‌بینی کرده بود: «اگر شیلی گهواره نولیبرالیسم بوده، قبر آن هم خواهد بود.» سه سال بعد، اما این بلندپروازی برای دگرگون کردن شیلی بود که به خاک سپرده شد.
  • آزمون دموکراسی

    «من به خوزه آنتونیو کاست رای می‌دهم.» این جمله‌ ادگار کازانوا، شهروند ۳۱ ساله ونزوئلایی است که حق شرکت در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴ دسامبر شیلی را دارد. بسیاری دیگر از ونزوئلایی‌تبارها نیز همین راه را خواهند رفت؛ آن هم در شرایطی که آقای کاست صراحتا اعلام کرده تمام مهاجران غیرقانونی که اکثریتشان ونزوئلایی هستند باید کشور را ترک کنند یا اخراج شوند. ریشه‌ این پارادوکس سیاسی را باید در رقیب او ژانت خارا از حزب کمونیست جست. کازانوا می‌گوید: «دلم برای هم‌وطنان بدون مدارکم می‌سوزد، اما وحشت من از کمونیست‌ها هزار برابر بیشتر است.»
  • پیام به جهان

    انتخابات دور دوم ریاست‌جمهوری شیلی که در روزهای گذشته برگزار شد، با پیروزی قاطع نامزد راست افراطی، خوزه آنتونیو کاست، به پایان رسید؛ پیروزی‌ای که بلافاصله تبریک رهبران راست‌گرای سیاسی در سراسر جهان، از جمله رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، را به همراه داشت. کاست با وعده‌ برخورد سخت با مهاجرت غیرقانونی و جرائم سازمان‌یافته و نیز احیای اقتصاد ضعیف شیلی کارزار انتخاباتی خود را پیش برد. رقیب او، ژانت خارا از حزب کمونیست، نتوانست رأی‌دهندگان را قانع کند که در هیچ‌یک از این حوزه‌ها توان رهبری دارد.
    یکشنبه، ۳۰ آذر ۱۴۰۴
  • پرونده امروز

    روزنامه شماره ۶۴۶۶

    اقتصاد فرهنگ

    در نگاه نخست، بحران اقتصادی باید دشمن طبیعی فرهنگ و هنر باشد. تورم، بیکاری، کاهش قدرت خرید و نااطمینانی معیشتی، منطقی ساده اما قانع‌کننده می‌سازند؛ وقتی نان نیست، نوبت کتاب و موسیقی و هنر نیست. اما واقعیت زیسته‌ جامعه ایرانی و بسیاری از جوامع دیگر در تاریخ بارها این منطق خطی را برهم زده است.
  • تحول اندیشه

    در روزگاری که شاخص‌های اقتصادی از رکود مزمن، کاهش مداوم قدرت خرید و گسترش نااطمینانی‌های معیشتی حکایت دارند، انتظار طبیعی آن است که تولیدات فرهنگی، به‌ویژه کتاب، به حاشیه رانده شوند و در سبد مصرف خانوار به کالایی لوکس و غیرضروری بدل گردند.
  • همگامی هنر و فقر؟

    رابطه میان اقتصاد و هنر همواره یکی از پیچیده‌ترین و پرپارادوکس‌ترین حوزه‌های تحلیل فرهنگی بوده است. چگونه می‌توان تبیین کرد که برخی از غنی‌ترین و ماندگارترین آثار هنری، از دل تاریک‌ترین دوره‌های فقر، جنگ و فروپاشی اقتصادی سر برآورده‌اند؟
  • رونق ادبی در دوره رکود

    در روزگاری که شاخص‌های اقتصادی سقوط می‌کنند، کارخانه‌ها نیمه‌تعطیل‌اند و چرخه کسب‌وکارها به کندی می‌چرخد و سفره‌های شهروندان کوچک‌تر می‌شود، یک پدیده شگفت رخ می‌دهد: ادبیات رونق می‌گیرد.
    شنبه، ۲۹ آذر ۱۴۰۴
  • پرونده امروز

    روزنامه شماره ۶۴۶۵

    الگوهای جدید تامین مالی

    همگام با رشد شتابان تکنولوژی، اقتصاد نیز دستخوش تحولات می‌شود. شیوه‌های جدید تامین مالی و کانال‌های جدید خلق ارزش در اقتصاد، از جمله همین تحولات است. با این حال بهره‌مندی از این تحولات جدید و گسترش آن به حوزه‌هایی که تا پیش از این مغفول مانده بود، نیازمند توجه به موانع نهادی و قانونی است.